Uczniowie klas I–II G uczestniczyli w zajęciach edukacyjnych o charakterze doświadczalnym w Wileńskim Centrum STEAM, gdzie mieli możliwość zastosować wiedzę teoretyczną z zakresu nauk przyrodniczych w praktyce oraz głębiej zrozumieć znaczenie nowoczesnych technologii w medycynie i procesach biologicznych.
Podczas edukacji „Sztuczna nerka” uczniowie zapoznali się z procesem dializy – przemieszczaniem się substancji przez półprzepuszczalną błonę, w którym małe cząsteczki przechodzą z obszaru o wyższym stężeniu do obszaru o niższym, aż do wyrównania stężeń po obu stronach błony. Dowiedzieli się również, że dzięki porom błon o określonej wielkości dializa umożliwia rozdzielanie cząsteczek według ich rozmiaru, dlatego takie błony są szeroko stosowane zarówno w laboratoriach, jak i w medycynie. W trakcie zajęć praktycznych uczniowie samodzielnie konstruowali woreczek dializacyjny z dostępnych materiałów, przeprowadzali doświadczenia oraz za pomocą testów jakościowych określali przepuszczalność różnych substancji przez błonę dializacyjną. Analizując uzyskane wyniki, potrafili wyjaśnić, dlaczego błona półprzepuszczalna w różnym stopniu przepuszcza poszczególne substancje oraz jak ta właściwość wykorzystywana jest w aparacie sztucznej nerki służącym do oczyszczania krwi przy zaburzonej pracy nerek. Kontekst zajęć został również kreatywnie powiązany z edukacją prozdrowotną – prowadzono dyskusje na temat wpływu szkodliwych nawyków, takich jak spożywanie alkoholu, na funkcjonowanie narządów człowieka, w tym nerek. Sprzyjało to kształtowaniu u uczniów krytycznego podejścia do własnych wyborów i odpowiedzialnej postawy wobec zdrowia.
Podczas edukacji „Wyścigi drożdży” uczniowie pogłębiali wiedzę na temat procesów oddychania drożdży jako żywych mikroorganizmów. Dowiedzieli się, że drożdże mogą oddychać zarówno w sposób tlenowy, gdy w środowisku obecny jest tlen, jak i beztlenowy – w procesie fermentacji, przy czym w obu przypadkach wydzielają produkt przemiany materii – dwutlenek węgla (CO₂). W trakcie działań badawczych uczniowie analizowali zależność intensywności oddychania i rozmnażania komórek drożdży od temperatury, ustalając, w jakich warunkach proces ten przebiega najintensywniej, a w jakich niemal ustaje. Omówiono, że komórki drożdży, podobnie jak większość organizmów żywych, mają optymalną temperaturę, w której enzymy działają najefektywniej. Podczas eksperymentów uczniowie wykorzystywali nowoczesne technologie informacyjne, zapisywali wyniki oraz stosowali wiedzę matematyczną do ich prezentacji w postaci wykresów i tabel. Analizując wyniki badań, potrafili je wyjaśnić i uzasadnić, odnosząc się do zasad działania enzymów oraz prawidłowości procesów biologicznych. Dyskutowano również o tym, jakie inne zmienne zależne można mierzyć, aby określić intensywność fermentacji drożdży.
Udział w zajęciach Wileńskiego Centrum STEAM nie tylko poszerzył wiedzę uczniów, lecz także wzmocnił ich umiejętności praktyczne, myślenie krytyczne oraz ciekawość naukową. Tego typu edukacja oparta na doświadczeniu pomaga uczniom dostrzec znaczenie nauki w codziennym życiu oraz zachęca do wyboru w przyszłości kierunków studiów związanych z naukami przyrodniczymi.
Starsza nauczycielka chemii Edita Verkovska
